Net als alle producten heeft een keukenmes ook het nodige onderhoud en aandacht nodig. Voor de een is een mes puur een gereedschap om een appel door te snijden, voor de ander is het een verlengde van zijn/haar arm, die helpt om prachtige ingrediënten te verkleinen. Als dit laatste ook voor u geldt en u gaat zorgvuldig met uw keukenmes om, dan zult u daar jaren plezier van hebben. U heeft geen uitgebreide messenset nodig, in tegendeel zelfs, één goed onderhouden koksmes is plezieriger dan een legio aan botte en verwaarloosde messen. De essentie van een mes is dat deze snijdt. Hiervoor moet het scherp zijn en blijven.

Afwassen en drogen

Een keukenmes met de hand wassen.

Een keukenmes met de hand wassen.

Ongeacht het merk of type mes, het is ten alle tijden belangrijk om het mes direct na gebruik af te wassen en goed af te drogen. Afwassen gebeurt gewoon even met de hand, met een lauw warm, mild sopje. Gebruik bij voorkeur een borstel of desnoods de achterkant (zachte kant) van een schuursponsje. Nooit de schuurkant gebruiken op het lemmet, dit zorgt namelijk voor krassen.
Er mogen geen etensresten achter blijven op het lemmet. Deze zullen namelijk gaan bijten in het lemmet en zorgen voor kleine roestpuntjes (ja, ook bij RVS messen).

Afdrogen is zeer belangrijk, het mes mag nooit nat of vochtig opgeborgen worden.

De juiste snijplank
Ieder mes zal op den duur bot worden, maar om dit zo lang mogelijk uit te stellen is het belangrijk om op de juiste ondergrond te snijden. Iedereen kan zich inbeelden dat het snijden op een marmeren aanrechtblad geen succes is. Een houten of kunststof snijplank is geschikt om op te werken. Voor alle snijplanken geldt de voorwaarde dat deze van een zachter materiaal moeten zijn dan het mes. Beukenhout, walnotenhout, bamboo of kunststof zijn geschikt.

Een glazen snijplank had nooit bedacht mogen worden, evenmin als de marmeren of leistenen plankjes. Het ziet er erg leuk uit, maar is echt funest voor uw mes. Neem eens een schilmesje, nieuw uit de verpakking en trekt dit één keer over een glazen snijplank. Waarschijnlijk is er niks te zien op de snijplank, maar is het mes al bot.

Slijpen
Zoals hierboven gezegd wordt ieder mes bot. Dit kan weer gescherpt worden door het mes te slijpen of aan te zetten. Iedereen zou een (keramische) aanzetstaal of messenslijper moeten hebben.
Eigenlijk is een mes aanschaffen zonder slijpgerei hetzelfde als een Ferrari rijden zonder te tanken. Het is even leuk, tot de tank leeg en u geen plezier meer heeft van de auto.

Een mes komt scherp uit de verpakking, maar wordt door gebruik bot. Als u deze nooit slijpt komt het mes niet goed tot zijn recht. Een keramische aanzetstaal, wetsteen of messenslijper kan het mes weer vlijmscherp maken en u met plezier laten koken.

Vermijd de vaatwasser
De vaatwassser is geen geschikte plaats voor een goed keukenmes. De middelen die verwerkt worden in het schoonmaakmiddel vreten in het staal en tasten dit aan. De temperatuur kan aardig oplopen en het mes blijft lange tijd vochtig. Een mes met houten heft zal direct zichtbaar beschadigen en een geklonken handvat zal op den duur gaan scheuren op de klinknagels. Daarnaast is er een grote kans dat er tijdens het in of uit ruimen van de vaatwasser een bord, pan of iets dergelijks tegen het mes stoot, wat zorgt voor beschadigingen. Laat staan dat u per ongeluk de scherpe kant van het mes raakt tijdens het in of uitruimen.

Opbergen
Een scherp mes hoort veilig opgeborgen te worden. Logischerwijs kunt u een vlijmscherp mes niet los in de lade opbergen. Toch zullen veel huishoudens de keukenmessen in de besteklade bewaren.
Dit zijn dan vaak ook geen scherpe messen, maar een zacht mes wat gebruikt wordt om tomaten in tweeën te pletten. Een mes wat scherp genoeg is om te snijden hoort thuis in een beschermhoes, messenblok, foedraal of aan een magneetstrip. Alles is goed, zo lang ze elkaar maar niet kunnen raken. Bij gebruik van een magneetstrip is het belangrijk om de messen op de "rug" te draaien en dan pas van de strip te halen. Dus via de dikke achterkant, niet via de scherpe kant. Zo blijft het mes scherp.